سال ۱، شماره ۱۷ (۲۷ شعبان ۱۳۲۷/ ۱۳ سپتامبر ۱۹۰۹)، ص ۲. مکتوب یکی از خانمهای ایرانی بخدمت باسعادت ذیشرافت مدیر محترم ایران نو معروض میدارد از آنجائیکه روزنامۀ ایران نو در حقیقت خدمتی عظیم نموده و مینماید و ایرانیان نو را روانی جدید بخشیده و حقیقت وطن‌پرستی را ظاهر فرموده با کمال شعف و مسرت میتوان گفت که اسمی بامسماست بدین مژده گر جان فشانم رواست که این مژده آسایش جان ما است و این نظم را معروض میدارم سمنبران و ریاحین که از خزان خسبند سهی قدان بلابین که از میان جستند دوباره در چمن و باغ و راغ بنشستند درخت غنچه برآورد و بلبلان مستند جهان جوان شد و یاران بعیش بنشستند بنابراین کمینه که از جنس نسوان میباشم در مدت عمر خود تمام نقائص و معایب امور خانه‌داری و زندگانی را درک نموده‌ام و بواسطه تنهایی از علاج آن عاجز چون بیشتر امراض معنوی و صوری ما ایرانیان را بواسطۀ عدم تربیت امهات اولاد وطن میدانم بر خود فرض میشمارم که در این باب چند کلمۀ بصورت استدعا بحضور جمیع سیاسیین و خیراندیشین و خدام این وطن عزیز معروض دارم بدیهی است که مردم هر مملکت تقریبا بدو قسمت متساوی از ذکور و اناث مرکب میشوند و در هر مملکتی که طایفۀ اناثیه بی‌تربیت ماندند در آن مملکت ترقی و تمدن غیرممکن است زیرا که تربیت و تمدن اطفال بعهدۀ مادر است و همچنان راحت و ثروت مردان بواسطۀ وجود نسوان تربیت‌شدۀ باتمدن است. چنانچه در تواریخ قدیم ایران حال نسوان تربیت‌شده مسطور و مذکور است که جنس نسوان بر حسب استعداد فطری و قوای خلقی خود بادای وظایف عالیه موظف و ممتاز بودند و مقامشان به درجۀ رسیده بود که میان سلاطین فرس قدیم خصوصا در سلسلۀ سلاطین ساسانی دو تن از شاهزاده خانمهای ایرانی بتخت سلطنت جالس بودند و همچنین مقام نسوان در آن ایام از روی تحقیقات تاریخی بطوری ممتاز بود که ارواح ایشان در هنگام نماز و دعا یادآوری میشد چنانچه هنوز هم در میان زردشتیان امروزی که فرزندان فرس قدیم هستند یادآوری ارواح بعضی از نسوان در ادعیه معمول است. گذشته از تاریخ هرگاه بایلات مختلفۀ خودمان نظر نمائیم می‌بینیم که با وجود همه گونه تعدیات روزگار که حال مردم ایرانرا از حد اعتدال خارج گردانیده است صفات صوری و معنوی زنان ایلاتی نسبت به زنان شهری بسیار امتیاز دارد چنانچه مشاهده میشود در هر کجا که مادران موصوف بصفات حسنه باشند اولادشان نیز صفاتا شبیه به امهاتشان میشوند و از این جهة است که وجود ایلات ما در این ایران نو بطوریکه از حسن خدمات بختیاریان مشاهده کرده‌ایم برای همه گونه ترقیات مملکت سرمایۀ بزرگی میباشند. پس بنابراین در صورتیکه سیاسیون و عمال دولت را در ضمن نقشۀ ترقی مملکت ترتیب صحیحۀ بنات وطن منظور شود یقین میدانم که بخواست خداوند متعال تمام ترقیات و سعادات وطن عزیز ما در اندک زمان بظهور خواهد رسید و بواسطۀ ترتیب و ترقی امهات در حال و مأل فرزندان این خاک آثار ترقیات عالیه پدیدار خواهد شد چون امروز خوشبختانه سیاسیین مملکت از روی دقت و بصیرت متوجه وظائف عالیۀ خود دیده میشوند امیدواریم که این امر مهم را نیز منظور نظر فرموده در موقع لازم اجرا فرمایند تا تمام محاسنی که در وجود مردم ایران مکنون است بواسطۀ تربیت صحیحۀ لازمه نسوان که مربی و وطن حقیقی نوع بشرند بعرصۀ ظهور برسد و باین واسطه نور ترقی تمدن لازمه در تمام مملکت درخشنده و تابان گردد و روح جدید این ایران نودر گلشن ترقی و تمدن و تدین طایر و سایر گردد امیدوارم که این آرزو و تمنای کمینه در نظر پاک‌بینان مقبول افتد و همراهی فرمایند تا خدام وطن عزیز بادای تکالیف خود قیام نموده و بتربیت نسوان و اطفال اناثیه کوشند خادم وفائیه وطن عزیز طایره