تاج ماه (آفاق الدوله)
تاج ماه معروف به آفاق الدوله دختر میرزا علیاکبرخان آجودان باشی بود. همسرش، فتح الله خان ارفع السلطنه (سردار امجد) بود که از او جدا شد.
تاج ماه معروف به آفاق الدوله دختر میرزا علیاکبرخان آجودان باشی بود. او اولین زن مترجم نمایشنامه در ایران، مسلط به زبانهای ترکی و عربی، و از شعرای دوره قاجار بود. همسرش، فتح الله خان ارفع السلطنه (سردار امجد)، حاکم تالش و از حامیان محمدعلی شاه بود. در زمان مشروطه اهالی کرگانرود در جمادی الثانی ۱۳۲۵ ق منزل مسکونی وی، کاخ آققولر، را تاراج کرده، به آتش کشيدند. دراین آتش سوزی تمامی اشعار و نوشتههای آفاقالدوله سوخت. به نظر میرسد ديوانی که از او به جا مانده را مجدداً خود بازنويسی کرده باشد. آفاقالدوله پس از اين وقايع از همسر خود جدا شد. آفاق الدوله در سال ۱۳۲۴ ق، کتاب نادرشاه، اثر نريمان نريماناوف، نويسنده آذربایجانی، را از ترکی به فارسی ترجمه و منتشر کرد. دو اثر دیگر او: کلیات و صحت مظفری است.
بامداد، مهدی. شرح حال رجال ايران در قرن ۱۲ و ۱۳ و ۱۴. ج. ا. تهران: زوار، ۱۳۷۱. عبدلی، علی. تاريخ تالش. تهران: جامعه نگر، ۱۳۸۵. محمد گلبن. «نمايشنامه نادرشاه »، فصلنامه تخصصی تئاتر. شماره تابستان و پاييز. شماره ۲ و ۳. کليات ديوان اشعار بانو تاجماه. مجموعه کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران. شماره ۳۵۵۲. برگرفته از سايت دنيای زنان در عصر قاجار. www.qajarwomen.com.
